Kısa cevap: teklifleri fiyata göre değil, yazılı kalan sorumluluğa göre karşılaştırın
İzmir'de e-ticaret yazılımı firması seçerken fiyat, tasarım örnekleri ve "ne kadar sürede biter" sorusu ilk akla gelen üç ölçüttür, ama sorun çıktıktan sonra belirleyici olan başka şeylerdir: sitenin kime ait olduğu, ödeme ve kargo bağlantılarını kimin kurduğu, bir sipariş kaybolduğunda kimin hangi sürede döneceği. Aşağıdaki sekiz ölçüt, aynı soruları her firmaya aynı sırayla sormanız için hazırlandı. Bunlar bizim derlememizdir, bir standart değildir.
| # | Ölçüt | Sorulacak soru | İyi cevabın işareti |
|---|---|---|---|
| 1 | Referans | Aynı ölçekte, canlı çalışan bir e-ticaret sitesini gösterebilir misiniz? | Adres verilir, siteyi siz de gezebilirsiniz, telefonla doğrulayabileceğiniz biri vardır |
| 2 | Kapsam | Teklife hangi sayfa, entegrasyon ve rapor dahil, hangisi dahil değil? | Kalem kalem yazılı liste |
| 3 | Entegrasyon | Ödeme, kargo, ERP ve pazaryeri bağlantısını kim kuracak, hata olursa kim düzeltecek? | Her bağlantı için sorumlu ve test yöntemi yazılı |
| 4 | Sahiplik | Kaynak kod, alan adı, barındırma hesabı ve yönetici şifreleri kimin adına? | Adınıza, teslim biçimi sözleşmede |
| 5 | Destek | Yanıt süresi ve çözüm süresi ayrı ayrı kaç saat? | Önem derecesine göre iki ayrı süre |
| 6 | Güvenlik | Kart bilgisi sizin sunucunuzdan geçiyor mu? | Ödeme sağlayıcının sayfasına yönlendirme ya da onun formu |
| 7 | Hukuki gerekler | Mesafeli satış ön bilgilendirmesi, cayma ve iade akışı sitede hazır mı? | Metinler ve akış demoda gösterilebiliyor |
| 8 | Çıkış | Sözleşme biterse veriyi hangi biçimde ve ne zaman teslim edersiniz? | Ürün, müşteri ve sipariş verisi açık biçimde (CSV gibi) |
Hazır paket ile özel yazılım arasında kararsızsanız önce hazır e-ticaret paketi mi, özel yazılım mı karşılaştırmamıza bakın. Mevcut siteden taşınıyorsanız platform değiştirmeden önce 10 soruyu okuyun.
Referans nasıl istenir ve nasıl doğrulanır?
Referans listesi ile referansın doğrulanması aynı şey değildir. Firmadan şunları isteyin:
- Canlı adres. Ekran görüntüsü yetmez. Siteyi telefondan açın, sepete ürün atın, ödeme adımına kadar ilerleyin ve hız ile hata mesajlarına bakın.
- Aynı ölçekte bir örnek. Günde yüz sipariş alan bir mağaza ile günde on sipariş alan bir mağazanın darboğazları farklıdır. Ürün sayınız, varyant yapınız ve entegrasyon ihtiyacınız benzer bir sitede çalışmış olmalı.
- Telefonla konuşabileceğiniz bir kişi. Müşteriye sorulacak üç soru yeter: Teslim süresi söz verilenle tutuştu mu? Canlıya çıktıktan sonra bir sorun yaşadınız mı, ne kadar sürede çözüldü? Aynı firmayla tekrar çalışır mıydınız?
- Siteyi kimin geliştirdiğinin teyidi. Referans gösterilen sitede alt bilgi satırı, kaynak kodundaki imza ya da müşterinin onayı bu bağı gösterir.
Referans vermeyi reddeden ya da yalnızca "gizlilik nedeniyle gösteremiyoruz" diyen bir firma kötü olmak zorunda değildir, ama bu durumda kapsam, teslim ve test kriterlerinin sözleşmede daha ayrıntılı yazılması gerekir. Bu bizim yorumumuzdur.
Bireysel geliştirici ile kurumsal proje arasındaki fark nerede?
Fark çoğu zaman yazılım kalitesinde değil, yazılı kalan sorumlulukta ortaya çıkar. Küçük bir ekip ya da tek kişi de iyi iş çıkarabilir; önemli olan teklifte şu üç konunun açık yazılmasıdır:
| Konu | Belirsiz kalınca ne olur? | Yazılı olması gereken |
|---|---|---|
| Sözleşme | "Sözlü anlaştık" ile ilerleyen işte kapsam büyür, kabul tarihi kayar | Kapsam, bedel, teslim ve kabul ölçütü, fikri haklar |
| Hizmet seviyesi (SLA) | Gece sipariş akışı durunca kimin ne zaman bakacağı belli değildir | Destek saatleri, önem derecesine göre yanıt ve çözüm süresi, tatil dönemi |
| Entegrasyon sorumluluğu | Ödeme sağlayıcı, kargo ya da ERP tarafında sorun çıkınca iki taraf birbirini gösterir | Her bağlantının kimde olduğu, hangi tarafın hatasının kimce giderileceği |
Sözleşme maddeleri için yazılım geliştirme sözleşmesinde olması gereken 10 maddeyi ayrıca yazdık. Hukuki bağlayıcılığı olan metni bir avukata okutun.
Entegrasyonlarda sorumluluk kimde?
E-ticaret sitesi tek başına çalışmaz: ödeme, kargo, ön muhasebe ya da ERP, e-fatura ve gerekiyorsa pazaryeri ile konuşur. Her entegrasyon için teklifte şu dört bilgi bulunmalı:
- Hangi sağlayıcı ve hangi yöntem (hazır modül mü, özel yazılan bağlantı mı)?
- Hangi veri hangi yöne akıyor (stok, fiyat, sipariş, iade) ve ne sıklıkla?
- Hata olduğunda ne olur? Sipariş ERP'ye gidemezse yeniden denenir mi, kimse uyarılır mı?
- Karşı tarafın değişikliği (sağlayıcı API'sini güncellerse) kimin bakım kapsamındadır?
ERP ve e-ticaret arasındaki veri akışının sık görülen hataları için ERP ve e-ticaret entegrasyonunda 8 sık hata yazımıza göz atın.
Ödeme güvenliği: kart bilgisi sizin sunucunuzdan geçmemeli
PCI Güvenlik Standartları Konseyi, ödeme sayfasını ödeme sağlayıcısına yönlendiren (örneğin HTTP 30x yönlendirmesiyle) ya da ödemeyi tamamen sağlayıcıya bırakan işletmelerle, sağlayıcının formunu kendi sayfasına gömen (örneğin iframe ile) işletmeleri SAQ A uygunluk ölçütlerinde ayrı ele alır: gömülü formda sitenizin kart verisini çalmayı hedefleyen betiklere karşı korunduğunu doğrulamanız gerekir, yönlendirmede bu ölçüt uygulanmaz. Bu, hangi yöntemin "daha güvenli" olduğuna dair bir hüküm değildir, ama firmaya sormanız gereken somut bir soru verir: ödeme formu sitemde mi, sağlayıcının sayfasında mı, ve bu seçimin sizin açınızdan getirdiği uygunluk yükü nedir?
Kart numarasını kendi veritabanında saklamayı öneren bir firmadan uzak durun; bu yükümlülük ve riskin tamamı size geçer.
Yasal gerekler: yazılım hangisini hazır getirmeli?
Sitenin yasal sorumluluğu satıcıya aittir, ama yazılımın bunları desteklemesi gerekir. Üç örnek:
- ETBİS kaydı. Kendi e-ticaret ortamında faaliyet gösteren hizmet sağlayıcılar, Ticaret Bakanlığı'nın yayımladığı sıkça sorulan sorulara göre faaliyete başlamadan önce ETBİS'e kayıt olur; bu sizin yükümlülüğünüzdür ve güncel idari para cezası tutarları aynı sayfada yer alır. Alan adı ve mobil uygulama gibi bilgileri doğru toplamak için firmanın sizi yönlendirmesini isteyin.
- Mesafeli satış ve cayma hakkı. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği tüketiciye, mal teslimlerinde malı teslim aldığı günden başlayan on dört günlük cayma süresi tanır; satıcının cayma bildirimini aldıktan sonra on dört gün içinde ödemeleri iade etmesi gerekir. Sitenizde iade ve iptal akışının bu süreyi izleyebildiğini demo üzerinde görün.
- Kişisel veri. Yazılım firması sunucuda müşteri verisini barındırıyorsa onun bu veriyle ilişkisi sözleşmede yazılmalı. KVKK madde 12 veri güvenliği yükümlülüğünü düzenler; kesin hukuki görüş için hukuk danışmanınıza başvurun.
Destek ve SLA: iki süreyi ayrı ayrı sorun
"7/24 destek" yazan bir teklif çoğu zaman yalnızca talebin alındığı anlamına gelir. İki süreyi ayırın:
- Yanıt süresi: talebinize ilk dönüşün gelmesi.
- Çözüm süresi: sorunun giderilmesi ya da çalışan bir geçici çözüm.
Önem derecesini de yazdırın: sipariş alınamıyor (kritik), bir ödeme yöntemi çalışmıyor (yüksek), bir sayfada yazı hatası var (düşük). Kampanya dönemi, bayram ve tatillerde destek saatlerinin değişip değişmediğini sorun. Bakım ve destek paketlerine destek ve bakım hizmetimiz sayfasından bakabilirsiniz.
İzmir'de olmak neyi değiştirir?
Yerel firmanın somut avantajı yüz yüze görüşmektir: ürün fotoğrafı çekimi, depo ya da mağaza ziyareti, kabul testinin aynı odada yapılması ve gerektiğinde yerinde destek. Bunun karşılığında tek ölçüt olarak "İzmir'de" olması yeterli değildir; destek çoğu zaman uzaktan verilir ve yukarıdaki sekiz ölçüt yerel ya da uzak her firma için aynı şekilde geçerlidir. İzmir'de özel yazılım yaptırmayı düşünüyorsanız süreç, süre ve teklif öncesi hazırlık rehberimiz de yardımcı olur.
Teklifleri karşılaştırmak için kontrol listesi
- ☐ Kapsam kalem kalem yazılı; "dahil değil" listesi de var
- ☐ Her entegrasyon için sorumlu, veri yönü ve hata yönetimi belirtilmiş
- ☐ Kaynak kod, alan adı ve hesaplar adınıza
- ☐ Yanıt ve çözüm süresi önem derecesine göre ayrı ayrı yazılı
- ☐ Kart verisi sizin sunucunuzdan geçmiyor
- ☐ İade ve cayma akışı demoda gösterilebiliyor
- ☐ Referans siteyi gezdiniz ve bir müşteriyle konuştunuz
- ☐ Sözleşme sona erince veriyi alma yolu yazılı
Sıkça Sorulan Sorular
E-ticaret yazılımı için hazır paket yerine neden firma ile çalışayım?
Hazır paket kurulumu hızlıdır ve abonelik modeliyle başlar; firma ile çalışmak, ihtiyacınız pakette yoksa (özel fiyat mantığı, ERP bağlantısı, farklı iş akışı) anlamlı hale gelir. İki modelin maliyet farkını 3 yıllık karşılaştırmamızda açık formülle gösterdik.
Teklifte sabit fiyat mı, saatlik ücret mi tercih edilmeli?
Kapsamı iyi tanımlanmış işlerde sabit fiyat, belirsizliği yüksek işlerde önce keşif, sonra sabit fiyat daha öngörülebilirdir. Hangisi olursa olsun değişiklik talebinin nasıl fiyatlanacağını teklifte yazdırın.
Referans için müşteriyi aramak firmayı rahatsız eder mi?
İyi bir firma bunu bekler. Aramayı reddeden ya da yalnızca yazılı referans veren firmada kapsam ve teslim ölçütlerini daha sıkı yazdırmak gerekir.
Site canlıya çıktıktan sonra firmayı değiştirebilir miyim?
Kaynak kod, alan adı ve barındırma hesabı adınızdaysa evet. Bunların hangisi firmada kalıyorsa, ayrılmak o kadar zorlaşır; bu yüzden ilk sekiz ölçütten "sahiplik" ve "çıkış" maddelerini teklif aşamasında netleştirin.
E-ticaret projenizi birlikte değerlendirmek isterseniz e-ticaret hizmetimize göz atabilir ya da bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Kaynaklar: FAQ Clarifies New SAQ A Eligibility Criteria for E-Commerce Merchants (PCI Security Standards Council), Elektronik Ticaret hakkında sıkça sorulan sorular (T.C. Ticaret Bakanlığı), 6502 sayılı Kanun ve ikincil mevzuatı, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği (Ticaret Bakanlığı Tüketici Portalı), 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (Adalet Bakanlığı)
Kapak fotoğrafı: Unsplash